๐ŸŽ“ PhD Dissertatsiya ยท FGP ยท Toshkent

Avtobus taqsimlashni sun'iy intellekt bilan optimallashtirish

Toshkent shahridagi 19 ta yo'nalish va 211 ta avtobusni real vaqtda boshqarish. GPS ma'lumotlari, Noravshan (Fuzzy) mantiq va AFGP-AR bashorat modeli yordamida yo'lovchilar kutish vaqtini minimallashtiring.

0
Yo'nalish
0
Real avtobus
0
ML model
0
Soat real-time
0.00
FGP MAE

Muammo va Yechim

An'anaviy boshqaruvdagi kamchiliklarni sun'iy intellekt yordamida bartaraf etamiz.

Hozirgi holat

โŒ

Avtobuslar notekis taqsimlangan

Ba'zi yo'nalishlarda 15+ daqiqa kutish, boshqalarida esa bo'sh avtobuslar.

โš 

Talab noaniq

Bayramlar va ob-havo o'zgarishlarida yo'lovchilar oqimini oldindan bilib bo'lmaydi.

โŒ

Qaror qabul qilish qo'lda

Dispetcherlar tomonidan qarorlar sekin va xatoliklar bilan qabul qilinadi.

TransOpt yechimi

โœ…

โˆš qoidasi (WFQ)

bโ‚– โˆ โˆš(dโ‚– ร— cโ‚–) โ€” Analitik optimal taqsimlash orqali kutish vaqtini tenglashtirish.

โœ…

Noravshan (Fuzzy) model

dฬƒ=(dโˆ’kโˆšd, d, d+kโˆšd) โ€” Noaniqliklarga qarshi bardoshli rejalashtirish tizimi.

โœ…

AFGP-AR bashorat

MAE=5.51 bilan real tarix asosida kelajakdagi ehtiyojlarni yuqori aniqlikda aniqlash.

Qanday Ishlaydi

Tizim real vaqt rejimida 3 bosqichda qaror qabul qiladi.

1

๐Ÿ“ Real GPS ma'lumot

bm.dtransport.uz tizimidan har 3-4 soniyada avtobuslarning joylashuvi va tezligi olinadi.

2

๐ŸŒ€ Noravshan tahlil

Fuzzy mantiq yordamida kutilayotgan talab oraliqlari va xavf omillari hisoblab chiqiladi.

3

โšก Optimal taqsimlash

โˆš qoidasi (WFQ) orqali avtobuslarni yo'nalishlarga dinamik ravishda biriktirish tavsiya etiladi.

Ilmiy Metodologiya

Tizimning matematik apparati zamonaviy optimallashtirish usullariga asoslangan.

๐ŸŒ€

Noravshan Chiziqli Dasturlash (Fuzzy LP)

dฬƒ = (d โˆ’ kโˆšd, d, d + kโˆšd) Iโ‚– = Iโ‚€ ยท โˆš(dฬ„/dโ‚–)

Talab uchburchak noravshan son sifatida modellanadi. k โ€” noaniqlik darajasi bo'lib, bashorat qilib bo'lmaydigan holatlarda tizim barqarorligini ta'minlaydi.

๐Ÿ’ก Bardoshli tavsiya
โˆš

โˆš Qoidasi (WFQ)

bโ‚– โˆ โˆš(dโ‚– ร— cโ‚–)

Weighted Frequency Quotient. Yo'lovchi kutishini minimallashtiradigan analytik optimal taqsimlash. Barcha yo'nalishlar uchun kutishni tenglashtirish sharti isbotlangan.

โœ… Global optimum
โ—‰

Geometrik Optimallashtirish (FGP)

AFGP-AR ยท MAE = 5.51

Tashkiliy-ishlab chiqarish tuzilmasi parametrlari Fuzzy Geometric Programming bilan optimallashtiriladi. Model real qatnov tarixidan doimiy o'rganib boradi.

๐Ÿ† Eng yaxshi bashorat

Ilmiy Natijalar โ€” ML Model Taqqoslash

Toshkent shahri ma'lumotlari asosida o'tkazilgan eksperimentlar natijasi.

๐Ÿ† FGP (Bizning model) MAE: 5.51
95%
Random Forest MAE: ~8.2
65%
Gradient Boosting MAE: ~7.6
70%
Ridge Regression MAE: ~11.4
48%

* MAE โ†“ (pastroq = yaxshiroq) | Mean Absolute Error xatolik ko'rsatkichi

Tizim Imkoniyatlari

Platformaning asosiy funksionalligi va afzalliklari.

๐Ÿ“

Real-time GPS Kuzatuv

bm.dtransport.uz API orqali har 3-4 soniyada transport vositalarining harakatini kuzatish.

๐ŸŒ€

Noravshan Modellashtirish

Fuzzy mantiq asosida kutilmagan vaziyatlarga (tirbandlik, ob-havo) nisbatan 10x bardoshli.

๐Ÿ”ฎ

AFGP-AR Qatnov Bashorati

Mashinali o'rganish orqali eng past xatolik (MAE=5.51) bilan yo'lovchilar oqimini prognoz qilish.

๐Ÿšจ

Dinamik Zaxira Tavsiyasi

Real GPS to'lalik foizi va kutish vaqti asosida zaxira avtobuslarni yo'naltirish.

โฐ

Real Pik-Soat Tahlili

Waybill va elektron vaqt tamg'alari asosida kunlik yuklamani avtomatik hisoblash.

๐Ÿ—บ๏ธ

Interaktiv Xarita

Leaflet.js bazasidagi xarita orqali barcha yo'nalishlar va bekatlarni vizual tahlil qilish.